નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬માં ખાનગી ક્ષેત્રએ નવા મૂડી રોકાણોનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. ઘણા વર્ષો પછી પહેલીવાર નવા પ્રોજેક્ટ્સમાં તેમનો હિસ્સો ૭૦%ને કૂદાવી ગયો હતો. આ નવા રોકાણ પ્રતિબદ્ધતાઓમાં ૫૧.૫%નો વધારો થવાને કારણે થયું હતું, જે વર્ષ માટે લગભગ રૂ. ૪૧ લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યું હતું. જ્યારે સરકારી મૂડી ખર્ચમાં માત્ર ૧%નો વધારો થયો હતો.
જાન્યુઆરી-માર્ચ ક્વાર્ટરમાં ભારતની નવી રોકાણ યોજનાઓ અડધી થઈને રૂ. ૮.૬ લાખ કરોડ થઈ ગઈ હતી, જે પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધથી પ્રભાવિત થઈ હતી. આ આંકડો પાછલા ત્રણ ક્વાર્ટરમાં ૧૬ લાખ કરોડને કૂદાવી ગયો હતો. આમ છતાં, રોકાણ ટ્રેકિંગ ફર્મ પ્રોજેક્ટ્સ ટુડે અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ ૨૬ માં નવા પ્રોજેક્ટ્સનું મૂલ્ય ૩૨% વધીને ૫૮.૨૫ લાખ કરોડ થયું હતું, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૫ માં ૪૪.૧૫ લાખ કરોડ હતું.
નવા પ્રોજેક્ટ્સની સંખ્યા પણ ૩૮% વધીને નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫માં ૧૧,૭૨૦ થી વધીને નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬માં ૧૬,૨૪૭ થઈ હતી. ઉત્પાદન ક્ષેત્રે સૌથી મજબૂત વૃદ્ધિ નોંધાવી હતી, નવા ઉત્પાદન પ્રોજેક્ટ્સનું મૂલ્ય ૫૮.૩% વધીને લગભગ રૂ. ૧૭.૨૪ લાખ કરોડ થયું હતું, જે એક વર્ષ પહેલા ?રૂ. ૧૦.૯ લાખ કરોડ હતું.
મૂળભૂત ધાતુઓ, રસાયણો, મશીનરી અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કંપનીઓએ આમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. સ્થાનિક ખાનગી રોકાણકારો દ્વારા પ્રસ્તાવિત રોકાણ ૪૦.૭ ટકા વધીને ૩૪.૦૬ લાખ કરોડ થયું છે, જ્યારે વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા કરવામાં આવેલા રોકાણો બમણાથી વધુ થયા છે, જે ૧૪૪.૦૫ ટકા વધીને રૂ. ૬.૯૧ લાખ કરોડ થયા છે. એકંદરે, ખાનગી મૂડી ખર્ચ યોજનાઓ નવા રોકાણોમાં ૭૦.૩૪ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫માં ૬૧.૨૩ ટકા હતો.
અર્થતંત્રને વેગ આપવા અને ખાનગી મૂડી આકર્ષવા માટે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વિસ્તૃત કરાયેલા નવા સરકારી પ્રોજેક્ટ્સનું મૂલ્ય ૧૭.૨૮ લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યું છે, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫માં ૧૭.૧૨ લાખ કરોડ કરતા થોડું વધારે છે. આ વધારો મુખ્યત્વે રાજ્યો દ્વારા પ્રેરિત હતો, જેમના પ્રસ્તાવિત ખર્ચ ૩ ટકા વધીને આશરે ૮.૬૭ લાખ કરોડ થયા છે.
આ કેન્દ્રના ૮.૬૧ લાખ કરોડના નવા રોકાણ કરતા થોડો વધારે છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬માં નવા રોકાણોમાં વાર્ષિક ધોરણે મજબૂત વૃદ્ધિ પણ જોવા મળી હતી. ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારી, ઉત્પાદનમાં નોંધપાત્ર સુધારો અને નવીનીકરણીય ઊર્જામાં સતત વૃદ્ધિએ આ વૃદ્ધિને દોરી છે.
એક અહેવાલ મુજબ, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬માં ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારી, ઉત્પાદનમાં નોંધપાત્ર સુધારો અને નવીનીકરણીય ઊર્જામાં સતત ગતિને કારણે નવા રોકાણમાં વાષક ધોરણે મજબૂત વૃદ્ધિ જોવા મળી હતી.
ખાનગી ક્ષેત્રના ૮૨ ટકા નવા પ્રોજેક્ટ્સ મેગા ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્રોજેક્ટ્સ હતા જેનું મૂલ્ય રૂ. ૧,૦૦૦ કરોડ કે તેથી વધુ હતું. જોકે, અનેક વૈશ્વિક પડકારોને કારણે આ વર્ષનો અંદાજ સાવધ બન્યો છે, અને નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭માં ફરીથી મજબૂત જાહેર ક્ષેત્રના મૂડી ખર્ચની જરૂર પડી શકે છે, કારણ કે અનિશ્ચિતતા વચ્ચે મેગા પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કરવા ખાસ કરીને જોખમી હોઈ શકે છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬માં રોકાણકારો દ્વારા પસંદ કરાયેલા રાજ્યોમાં ફેરફારો જોવા મળ્યા હતા, જોકે મહારાષ્ટ્ર અને આંધ્રપ્રદેશ ટોચ પર રહ્યાં હતાં.
