ચાલુ ખરીફ સિઝનમાં ઓછા વરસાદ અને ચોખાના વાવેતર વિસ્તારમાં ઘટાડો થવાને કારણે, તેમજ તાપમાનમાં અચાનક ફેરફાર થવાને કારણે, ચોખાના ઉત્પાદન પર ગંભીર અસર થવાની ધારણા છે. ચોખાનું ઉત્પાદન 20 વર્ષના રેકોર્ડ નીચા સ્તરે પહોંચવાની ધારણા છે, જેના કારણે ખુલ્લા બજારમાં ખેડૂતોને સારા ભાવ મળી શકે છે. જોકે, સરકારના મજબૂત બફર સ્ટોકને કારણે, દેશમાં ચોખાની કોઈ અછત નહીં રહે.
ચોખાના વેપારીઓ કહે છે કે કાપણીની મોસમ દરમિયાન સામાન્ય કરતાં ઓછા વરસાદથી ચોખાના ઉત્પાદનને નુકસાન થયું છે. ચોખા નિકાસકારો સંગઠનનો અંદાજ છે કે ઓછા વરસાદને કારણે ચોખાના ઉત્પાદનમાં આશરે 1 કરોડ ટનનો ઘટાડો થશે. ગયા વર્ષના ૧૫૪ મિલિયન ટનના રેકોર્ડ ઉત્પાદન કરતાં આ આશરે 6.5 ટકા ઓછું છે. 2009-10માં અલ નીનોના કારણે થયેલા ઘટાડા પછી આ બીજો સૌથી મોટો ઘટાડો સાબિત થઈ શકે છે.
યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એગ્રીકલ્ચરે પણ તેના રિપોર્ટમાં ભારતમાં ચોખાના ઉત્પાદનમાં ઘટાડાનો અંદાજ લગાવ્યો છે. ઓગસ્ટના રિપોર્ટમાં, ભારતમાં 2026-27 સીઝન દરમિયાન ચોખાનું ઉત્પાદન 150 મિલિયન ટન થવાનો અંદાજ હતો, જે સપ્ટેમ્બરના રિપોર્ટમાં 3 મિલિયન ટન ઘટીને 147 મિલિયન ટન થઈ ગયો હતો. જોકે, કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રાલયના ત્રીજા એડવાન્સ પાક અંદાજ મુજબ, 2025-26 સીઝનમાં સ્થાનિક ચોખાનું ઉત્પાદન 154 મિલિયન ટનના નવા રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચવાનો અંદાજ છે.
IMDના ડેટા અનુસાર, 1 જૂનથી શરૂ થયેલી ચોમાસાની સિઝનમાં અત્યાર સુધી સામાન્ય કરતાં 15 ટકા ઓછો વરસાદ પડયો છે. કેટલાક ચોખા ઉગાડતા રાજ્યોમાં, આ ખાધ 42 ટકા જેટલી ઊંચી છે. સરકારી માહિતી અનુસાર, 11 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં, ઉનાળુ ચોખા (ખરીફ) વાવણી હેઠળનો વિસ્તાર 42.68 મિલિયન હેક્ટર હતો, જે ગયા વર્ષ કરતાં લગભગ 4 ટકા ઓછો છે.
ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવા છતાં નિકાસ અવિરત ચાલુ રહેવાની ધારણા છે. સરકારી માહિતી અનુસાર, ભારતમાં ચોખાનો મોટો સ્ટોક છે, જે કોઈપણ નિકાસ પ્રતિબંધોની જરૂરિયાતને અટકાવશે. માહિતી અનુસાર, સરકારે 1 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં 59.6 મિલિયન ટન ચોખાનો રેકોર્ડ સ્ટોક રાખ્યો હતો, જે 1 ઓક્ટોબર સુધીમાં 10.3 મિલિયન ટનના સરકારી લક્ષ્ય કરતાં ઘણો વધારે છે.
યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એગ્રીકલ્ચરનો અંદાજ છે કે ભારતમાં ચોખાનો પ્રારંભિક સ્ટોક 58.5 મિલિયન ટન છે, જે ઓગસ્ટ રિપોર્ટના 54 મિલિયન ટનના અંદાજ કરતાં 4.5 મિલિયન ટન વધારે છે.
